పుష్యమిత్ర శుంగుడు

పుష్యమిత్ర శుంగుడు

“మౌర్య సామ్రాజ్య పతనానంతరం పుష్యమిత్ర శుంగుడి పాలన రాజకీయ, ధార్మిక మరియు సాంస్కృతిక రంగాలలో ఏ మార్పులకు దారితీసింది? విశ్లేషించండి.”

 ✍️ పరిచయం క్రీ.పూ. 185లో చివరి మౌర్య రాజు Brihadratha Maurya ను హత్య చేసి పుష్యమిత్ర శుంగుడు శుంగ వంశాన్ని స్థాపించాడు. ఇది మౌర్యుల కేంద్రీకృత సామ్రాజ్యానికి ముగింపు సూచించింది. 

 🏛️ 1. రాజకీయ మార్పులు కేంద్రీకృత మౌర్య పాలనకు బదులుగా ప్రాంతీయ శక్తుల ఎదుగుదల. ఉత్తర భారతంలో అధికారాన్ని బలపరచి, ఇండో-గ్రీకు దాడులను ప్రతిఘటించాడు. రాజధాని పాటలీపుత్రం; తరువాత విద్యిశా ముఖ్య కేంద్రంగా ఎదిగింది. సైనికాధారిత రాజ్యవ్యవస్థను అమలు చేశాడు.

 🕉️ 2. ధార్మిక విధానం బ్రాహ్మణ ధర్మాన్ని ప్రోత్సహించాడు. అశ్వమేధ యాగాలు నిర్వహించడం ద్వారా రాజసత్తా బలపరిచాడు. కొన్ని బౌద్ధ గ్రంథాలు బౌద్ధులపై కఠిన వైఖరి చూపినట్లు పేర్కొన్నాయి. అయితే పురావస్తు ఆధారాలు (భార్హుట్ స్థూపం అభివృద్ధి) బౌద్ధ నిర్మాణాలు కొనసాగినట్లు చూపుతున్నాయి. 

 🎨 3. కళా–సాంస్కృతిక అభివృద్ధి శుంగ కళా శైలి: శిల్పాలలో సున్నితమైన చెక్కుదల. తోరణాలు, రైలింగ్స్ అభివృద్ధి. భారతీయ స్థానిక కళా సంప్రదాయాల పునరుజ్జీవనం. 

 📌 సమీక్ష పుష్యమిత్ర శుంగుడి పాలన మౌర్యుల అనంతర కాలంలో రాజకీయ వికేంద్రీకరణకు దారితీసింది. బ్రాహ్మణ ధర్మ పునరుజ్జీవనంతో పాటు కళా–సంస్కృతిలో కొత్త శైలులు అభివృద్ధి చెందాయి. అందువల్ల శుంగ కాలం భారత చరిత్రలో మౌర్యానంతర మార్పుల దశగా పరిగణించబడుతుంది